Een pretje met een tolk! #geenpretjezondertolk

Pssst, hier ben ik weer! Ja, ik weet het, het is ondertussen weer een jaar geleden sinds ik iets op mijn blog plaatste, maar dat praatje is voor een andere keer (iets met “het was zo ontzettend druk”). Ik wil het namelijk hebben over iets wat me heel nauw aan het hart ligt: mijn lief. Zoals de meesten onder jullie wellicht weten, is hij doof. “Potdoof”, zoals hij het graag verwoordt. Ik geef toe, in “noodsituaties” durf ik alsnog zijn gehoor eens uittesten: als ik mijn handdoek ben vergeten klaar te leggen voor het douchen, gil ik wel eens met volle kracht in de hoop dat hij dan zal komen aanlopen. In hoge sopraan, heb ik al gemerkt, maak ik 5% kans dat hij toch voorzichtig eens zal komen kijken. Maar 95% van mijn gilpartijen wekken alleen bezorgdheid op bij de buren. POTDOOF, zoals ik al zei dus.

Veel mensen die voor het eerst vernemen dat Het Lief doof is, hebben veel moeite met het verbergen van hun medelijden: “oh, wat erg, dat moet toch zo moeilijk zijn”. Wij schieten dan onmiddellijk in de verdediging: “JA MAAR, hij spreekt Vlaamse Gebarentaal, maakt deel uit van de Dovengemeenschap en kan altijd een tolk gebruiken als dat nodig is“.  Daarmee was de kous af, dachten we. Maar al snel beseften we dat we misschien toch met koude voeten zaten.

(Voor wie niet het hele verhaal wil lezen, neem zeker een kijkje op http://www.geenpretjezondertolk.be)

Mijn lief is perfect gelukkig als potdoof mens. Ik durf zelfs zeggen dat hij een van de meest positieve en optimistische personen is die ik ontmoet heb. (En ook één van de meest dromerige helaas: vorige week wilde hij nog een camping oprichten, de week daarvoor een industrieel kuisbedrijf en een maand geleden zou hij plots opnieuw gaan studeren. Hij droomt groot, mijn man, maar dat is iets voor een andere keer). Hij laat zijn doofheid zijn kunnen niet beperken: dove mensen kunnen namelijk alles, behalve horen. Dat betekent echter niet dat er geen situaties zijn die om bepaalde aanpassingen vragen. Als hij in contact komt met mensen die niet kunnen gebaren, lukt het vaak om op een creatieve manier met de situatie om te gaan. Soms zal hij praten en liplezen, soms zal hij vragen om iets op te schrijven. Op onze meest recente reis in Cuba, lukte het zelfs met gebaren: terwijl ik er vijf minuten voor nodig had om in het Spaans (“no hablo español, help oh nee”) geld te wisselen op de bank, lukte hem dat in twee seconden met enkele simpele gebaren. 

Voor meer diepgaande en complexe gesprekken of bijeenkomsten, waar vlotte communicatie van groot belang is, zal hij echter altijd een tolk Vlaamse Gebarentaal gebruiken – adios, misverstanden! Denk maar aan een gesprek bij de bank of UNIZO (voor zijn zoveelste droom-kuisbedrijf of -camping), een afspraak bij de dokter (toen die pijnlijke knie waar hij koppig mee bleef voetballen maar niet wilde genezen, zucht, mannen), een avondcursus, een trouw (hint hint hint) of een familiefeest. In tegenstelling tot zijn familie, is de mijne namelijk horend: op feesten hebben we dan ook een tolk nodig om ervoor te zorgen dat hij al dat getater kan volgen en mijn familie hem kan begrijpen. Ik moet bekennen dat wij pas twee maanden geleden voor het eerst gebruik maakten van een tolk voor een familiefeest. Voordien probeerde ik zelf te tolken, zodat Sam zijn 36 tolkuren kon sparen voor andere belangrijke gesprekken of bijeenkomsten. 

Ja, dat lees je goed. 36 tolkuren per jaar. Hij heeft recht op zesendertig uren met een tolk erbij. Laat het even doordringen. 

Zesendertig uren die hij moet verdelen over al zijn doktersafspraken, bankgesprekken, familiebijeenkomsten (communies, trouwfeesten, begrafenissen), avondcursussen en andere hobby-gerelateerde evenementen. Ook voor gesprekken bij de politie, de verzekeringsagent, de syndicus en later misschien ook bij de directie, leerkrachten of trainers van toekomstige mini-Sammetjes (die als ze een beetje op hun papa lijken, niet zullen kunnen stilzitten), heeft hij een tolk nodig. En zo kan ik nog eindeloos verdergaan. Do the math. 

Ook in 2017 waren zijn tolkuren voor het einde van het jaar op. Met zijn laatste tolkuurtjes besloten we toch een poging te wagen en een tolk mee te nemen naar een familiefeest. Het was even wennen, maar na een tijdje maakten mijn mama en oma gretig gebruik van de tolk om Sam te vertellen over die ene keer dat ik geloofde dat blinde vinken werkelijk blinde vinken waren. Ook het verhaal over de heuvel in Spanje, waarvan ze me hadden wijsgemaakt dat het de Teletubie-heuvel was, kwam uitgebreid aan bod. Er werd tenslotte ook nog eens op gewezen dat ik er ooit van overtuigd was dat het noorden van Europa Scandavië heette. Voor wie net als ik het aardrijkskundige brein mist: het noorden van Europa wordt eerder Scandinavië genoemd. En ik? Ik vond het niet eens zo erg, ik had eindelijk mijn twee handen vrij om te smullen van de lekkere vegetarische lasagna. Probeer namelijk maar eens de gesprekken van zeven personen te tolken als je aan het eten bent, dat ziet er ongeveer zo uit:

Voor herhaling vatbaar dus! Nou ja, toch als we meer tolkuren zouden hebben. 
Sam is niet de enige met dit probleem: heel veel dove mensen komen tolkuren te kort. Daarom zijn twee dove eisers een rechtszaak gestart, in de hoop het beleid te veranderen. Zo’n rechtszaak is jammer genoeg niet gratis en dus zijn ze een crowdfunding campagne gestart. Helpen jullie mee? Wie weet wat voor gênante verhalen komen er dan aan bod op het volgende familiefeest 😉

–> http://www.geenpretjezondertolk.be 

Liefs, Lena

 

*Moederlief was wat beledigd bij het nalezen van deze blog. 😉 Zij volgt namelijk al drie jaar een cursus Vlaamse Gebarentaal , zodat ze ook zonder mij en zonder tolk haar plan kan trekken tijdens een gesprek met Sam. Weet je nog toen ik bezorgd voor zes maanden naar Brazilië vertrok? Meneer kon nog geen aubergine van een ananas onderscheiden, laat staan dat hij zes maanden lang elke dag een fatsoenlijke maaltijd kon klaarmaken. Mijn mama is toen regelmatig komen koken. Ook op familiefeesten probeert ze zoveel mogelijk zelf te gebaren. Daar ben ik haar enorm dankbaar voor!

Dit wil je misschien ook wel lezen:

1 Comment

  1. Chris 3 februari 2018

    Lena, je schrijft super leuk. Als je ooit eens tijd hebt… Aan een of ander tijdschrift je diensten aanbieden.
    Succes met al wat jullie – samen en apart – willen ondernemen:-))

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *